Kayıtlar

Bir Hayaldi

11.11.26 01.04 Memleketin kimi yerlerine kar yağdı, tuttu. Dün, öğle saatlerinde buraya da yağıyordu. Tutmadı fakat. Neyse, o bir gün yeniden yağar, tutar da. Ne söyleyeceğim, pencereden dışarı baktığımda, kar yağdığını gördüğümde, sana bir hayâlimden bahsettiğim aklıma geldi. Kar yağsa da, diyordum, seninle şöyle apak uzanan yolda, el ele, bazen şarkılar söyleyerek, bazen fısıldaşarak, kol kola, yürüsek... Kış vakti köşebaşlarında kestane satan amcalardan sıcacık, kıtır kıtır, çıtır çıtır, lezzetli mi lezzetli kestaneler alsak. Bir çardağa otursak biraz sonra, kendi ellerimle o kestaneleri sana yedirsem, kalksak ve gözlerimin içine baksan, o gözlerin gülecek olsalar içten, şehvetli bir öpüşsek ve yine koluma girsen... Birden, çıkıp kolumdan, yerden biraz kar alıp eline, top kılıp, bana hücuma geçsen... Hayatın tadına, zevkine, lezzetine varsak... En son üzerine atılsam, gelip o hâlde seni bir daha, bir daha öpsem ve öylece mesut, uzansak... Pembe göğü seyreylesek, yüzümüzde en solmaz ...

Ақылымның, Шаһкәрім Қажының және Ұлы Абайдың, Көңіліммен Тіл Табыса Алмауы.

"Алдымызда жақсы дүниелердің бізді күтетіндігін біліп алғанда, яғни, бұған сеніп, үміттерімізді үзбестен болашақтың жарқын күндерін сабырмен күтіп жатқанымызда, тағдырымызға мақұл болып мойынсұнғанымызда, әуре етерлік еш нәрсе қалмас." Дейді, ақылым. Және: "Бұрын сен күтпейтін жаңалықтар, жақсылықтар қалай сені тапқан болса, дәл солай, тағы да нәсібің, ырызығың сені табады - сен күтпейтін шақта, бәлкім сен білмейтін жақта!" Деп жалғастыра береді. (Көңілім, бұған - ақыл қатыра береді, дейді.) Бір ұсыныс жасайды, яки, басқаша айтқанда - жол көрсетеді маған, өзінше. Оның үстіне, зиялылардың қарсы шыққан дұшпандарына қараймын, ол дұшпандардың ең ірісі, меніңше - еріншектік. Шаһкәрім қажының бір сөзі есіме түседі сосын. — Талаптан да білім мен өнер үйрен, өміріңді сарп қыл. дейді ол. Ағасы Абайдың үні де оның артынан жетіп, екеуі мені аттан құлатқандай етіп, екеуі мені жерге шалады: — Адам баласының ең жаманы - талапсыз. Бірақ ақылым ұсыныс жасап, жол көрсеткенде, зиялыл...

Kendime Mektup - 2

Ey evlat! Seni yine sen kaldırabilirsin! İçindeki dünyâyı yeşertebilecek yine ancak sensin! Doğrul, ayağa kalk! İlhâmın olan ziyâlılara bak! Yalnız bir kez varsın bu cihânda. Onda da neşeli yaşa, dâvân ve hattâ dâvâların uğruna, maksatla yaşa! Çabalamakla, emekle, uğraş ile güzeldir, zevklidir; hayat. Zamânının çok kıymetli olduğunu unutma. Her dakikanı planlı yaşa. Günlerini boşa geçirme. Düne, geçen günlere tekrar dönemeyeceksin. Her günü kendine bir armağan bil. Ölümün seni ne zaman yakalayacağı belli değil, fakat yakalayacak. Bu üzücü bir söz... Fakat işte bundan, bu hakîkatten ötürü... Mutlu olmalısın. Mâneviyâtını güçlü tut. İnsanı insan yapan; dâvâ, çaba ve mâneviyâttır. Bunları kaybetme. Ve sevmeyi de unutma. Evvelâ kendini, sonra her şeyi... Ki, bilmelisin; sevmeden ve sevilmeden geçen ömürler haraptır! Ardında hayırla anılacak bir isim bırakmak, evlâ olandır, unutma. İnsanlara karşı nâzik ol, onlara güleryüzle, hırstan uzak sevgi dolu gözlerle bak. İyi ol, insanca davranışlar...

Kendime Mektup

"Başka bir erkeğe minnettar, râzı ve borçlu durumda hisseden kıza dönülmez." *** Unutmalısın dost! Başından, bundan daha büyük yaslar geçti. Çok acı çektiğin, elhak, doğrudur... Bunda da bir miktar acı çekiyorsundur, elhak; kaçınılmaz şey bu. Fakat dost, her birinden çıkıp, her birini aşıp, daha evvel ne seferlere ve mücadelelere yelken açtın... Bak bunu unutma. Sana şunu söyleyeyim; sen, birtakım küçük saadetleri kaçıracaksın, o kızdan ayrılışınla. Mesela sevdiğin kızın sana cilvelerini, seni öpüşünü, sana hoş sözler edişini vesaire. Ama emin ol ki, mevzubahis o kız, seni gelecekte müthiş mutsuz edecekti. Yani sen, küçük saadetlerden baş çevirmekle aslında gelecekte seni biraz daha öldürecek bir acı silsilesini def ettin.  Dinle! O kızı sevmiş olabilirsin. Evet, elhak bu da mümkün. Ama sende büyük işler başarmak arzusu varken, erkeği küçülten bu illete sıkışıp kalma. Dile getirdiğin problemi çözmedi, bilakis o sorunu soktukça soktu gözüne. Dikkat etmedi. O, o erkek arkadaşı ...

ZİYÂ MEFHUMU VE ZİYÂLININ KİM OLDUĞU ÜZERİNE

                               Yazar: Çepni Serhat Öztürk Ziyâ, Arapçadan Türkçeye geçmiş ve günümüzde de kullanımda olan bir kelimedir. Bu kelimenin Türkçe kökenli kelimeler arasındaki karşılığı “ışık”tır. Ziyâ kelimesine, “sahip olma, üzerinde bulundurma, o özelliği taşıma, ilgili olma, yetkili olma” anlamlarında sıfatlar türeten, addan ad yapan +lI eki getirilerek, Ziyâlı kelimesi türetilmiştir. Bu kelime, Türkiye Türkçesinde “Işık sahibi, aydın.” mânâlarına gelmektedir. Bugün, bu kelime; Tatar, Kazak, Azerbaycan ve Özbek Türkleri arasında, biz Türkiye Türklerinin kullandığı “aydın” kelimesinin yerine kullanılmaktadır. *** Ziyâ (ışık, aydınlık.), zulmetin (karanlığın) zıttıdır . Ziyâlı (aydın kişi), zâlimin (haksızlık yapanın, bulunulan yeri karartanın, yani zulmedenin) karşısındadır . Bazıları, üniversite tahsili görmüş kişileri, akademisyenleri, ziyâlı (aydın) kabul ediyorlar. Fakat her ...

ŞAHKERİM KUDAYBERDİULI’NIN FİKRÎ DÜNYASINDA TÜRKÇÜLÜK TESİRLERİ VE BATI TÜRKLÜĞÜ İLE İRTİBATI

Yazar: Çepni Serhat ÖZTÜRK Giriş           Şahkerim Kudayberdiulı, XIX. yüzyılın ikinci yarısı ile XX. yüzyılın ilk yarısında yaşamış bir; Kazak Türk’ü şâir, yazar, çevirmen, filozof, tarihçi, gazeteci, besteci ve müzisyendir (d. 1858 – ö. 1931). Ailesi, bulundukları bölgenin yöneticisi olan, varlıklı bir ailedir. Çocukluğundan itibaren sanata yakın olan Şahkerim, ilk gençlik çağlarına değinki süre aralığında iyi derecede garmon [1] , keman ve dombra çalmayı öğrenir. Evvelâ annesi Tölebike’den, sonra da molladan alacağı derslerle okumayı ve yazmayı söken Şahkerim, devamında da Arap dilini, Türkçeyi öğrenir. Henüz yedi yaşındayken babasını kaybetmesi üzerine ilk şiirlerini dile getirmeye başlar. Bu süreçte Abay Kunanbayev; babası Kudayberdi’nin ölümüyle yetim kalan, medrese eğitimini bırakan, ve manevî açıdan yalnız hisseden yeğeni Şahkerim’in elinden tutacak ve onunla daha yakından alâkadar olmaya başlayacak, onu eğitecektir. Böylece Şahker...

ZİYÂLILARIN İZİNDE

Resim
  Zaman, kudurmuş bir nehir misali çağıldaya çağıldaya, zorbaca, önünde duran her bir şeyi sürükleyip akıyorken; biz âdemoğulları da kendimizi zaman adlı o coşkun nehirden kurtaramayanlar­dan, ona kapılanlardanız: ve hep bir­likte, bir meçhule sürüklenmekteyiz.   Neye uğradığımıza şaşırmış olarak ve daima çırpınarak, yaşamda kalmaya ça­balıyor, can havliyle direniş gösteriyoruz. Tabiî, bu sürükleniş paniğe hâiz bir sürükleniştir ve insan böyle anlarda ak­lıyla, sistematik hareket edebilmek­tense; gayriihtiyari, gelişigüzel, içgüdüsel hare­ket eder ve akıntıya kapılmış bir insan, canını kurtarmak endişesiyle, akıntı içeri­sinde ne yapabilirse, ancak onu yapar. Kulacını, yüzebilmek umuduyla sağa sola vurur, başını yukarda tutmaya çalışır; gözleri, tutunmaya bir odun parçası arar. Fakat o ân, yapabileceği hiçbir şey yoktur. Akıntıya, kudurmuş bir nehre karşı kulacı ise asla işe yaramayacaktır. Gerçekten de o ân tek ümidi boğulmamak, kendisine yaklaşabilecek ve onu yüzeyde tutabil...